Από το Χρονικό του Φραντζή, ο τελευταίος λόγος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου πριν την άλωση.

Ξέρετε καλά, αδέρφια, ότι για τέσσερις λόγους οφείλουμε όλοι να προτιμήσουμε το θάνατο παρά τη ζωή: πρώτον, για την πίστη και την ευσέβειά μας· δεύτερον, για την πατρίδα· τρίτον, για το βασιλέα και το Χριστό· και τέταρτον, για τους συγγενείς και φίλους. Λοιπόν αδέρφια, αν οφείλουμε να αγωνιστούμε μέχρι θανάτου για έναν και μόνο από τους τέσσερις αυτούς λόγους, πολύ περισσότερο για όλους μαζί, όπως προφανώς κατανοείτε. Αν για τις αμαρτίες μας παραχωρήσει ο Θεός τη νίκη στους ασεβείς, θα διακινδυνεύσουμε υπέρ της πίστεως της αγίας που μας παραχώρησε ο Χριστός με το αίμα του. Αυτό είναι το σπουδαιότερο απ’ όλα. Τι θα ωφεληθεί κανείς αν κερδίσει τον κόσμο όλο και χάσει την ψυχή του; Δεύτερον, χάνουμε έτσι μια περίφημη πατρίδα και, ακόμη, την ελευθερία μας. Τρίτον, χάνουμε την άλλοτε περιφανή και σήμερα ντροπιασμένη, ταπεινωμένη και εξουθενωμένη βασιλεία, η οποία γίνεται έρμαιο του ασεβούς τυράννου. Τέταρτον, στερούμεθα τις προσφιλείς γυναίκες και τα παιδιά μας και τους συγγενείς μας.

Ο αλιτήριος αυτός αμιράς έχει πενήντα εφτά ημέρες αφότου ήρθε, και μας πολιορκεί και μας πολεμάει νυχθημερόν, με κάθε τέχνασμα και με όλη του την ισχύ. Χάρη στον παντεπόπτη Χριστό και Κύριό μας, διώχτηκε ντροπιασμένος κακήν κακώς πολλές φορές ως τώρα από τα τείχη. Μη δειλιάσετε και τώρα, αδερφοί, επειδή το τείχος έπεσε σε μερικά μέρη από τα βλήματα και τις εκπυρσοκροτήσεις των τηλεβόλων, γιατί, όπως και εσείς βλέπετε, όπως μπορούσαμε το διορθώσαμε.

Εμείς κάθε ελπίδα μας τη στηρίζουμε στην ακαταμάχητη δύναμη του Θεού. Αυτοί έχουν πλήθος όπλα και στρατό και ιππικό, αλλά εμείς έχουμε πίστη στο όνομα του Κυρίου και σωτήρα και, δεύτερον, στα χέρια μας και τη δύναμή μας, που μας χάρισε η θεία πρόνοια. Ξέρω ότι αυτό το αναρίθμητο μπουλούκι των εχθρών, καθώς είναι η συνήθειά τους, θα βαδίσει εναντίον μας με βαναυσότητα και με έπαρση, με πολύ θράσος και βία, για να μας συνθλίψουν, λόγω του ολιγάριθμου της παράταξής μας, και να μας καταπονήσουν με την κούραση, και με φωνές πολλές και ισχυρές να μας φοβίσουν. Τις φλυαρίες τους αυτές τις ξέρετε καλά και δεν είναι ανάγκη να μιλήσουμε γι’ αυτές. Και σε λίγη ώρα θα τα κάνουν όλα αυτά, και θα πετάξουν πάνω μας σαν άμμο της θάλασσας αναρίθμητες πέτρες, βέλη και βλήματα. Ελπίζω να μη μας βλάψουν με αυτά, γιατί βλέποντάς σας χαίρομαι πολύ και τρέφω τη σκέψη μου με ελπίδες σαν κι αυτή, δηλαδή πως, αν και είμαστε λίγοι, είμαστε ωστόσο πολύ επιδέξιοι, επιτήδειοι, ρωμαλέοι, δυνατοί, ικανοί για μεγάλα έργα, και καλά προπαρασκευασμένοι. Με τις ασπίδες σας καλύπτετε καλά τα κεφάλια σας στις συμπλοκές και τις συρράξεις. Το δεξί σας χέρι, που κρατάει τη ρομφαία, να είναι πάντοτε μακρύ. Οι περικεφαλαίες σας, οι θώρακες και η σιδερέ νια πανοπλία σας είναι πολύ ικανά, όπως και τα άλλα σας όπλα, και στη συμπλοκή θα σας εξυπηρετήσουν πολύ. Οι αντίπαλοι ούτε έχουν τέτοια ούτε γνωρίζουν να τα χρησιμοποιούν. Εσείς είσαστε, επίσης, προστατευμένοι πίσω από τα τείχη, και οι απροστάτευτοι δύσκολα προχωρούν. Γι’ αυτό γίνετε μαχητές έτοιμοι, ισχυροί και μεγαλόψυχοι, για όνομα του Θεού.

Μιμηθείτε τους λίγους ελέφαντες των αρχαίων Καρχηδονίων, που μόνο με τη φωνή και την όψη τους έτρεψαν σε φυγή μέγα πλήθος ρωμαϊκού ιππικού. Και αν είχαν τη δύναμη να τρέψουν σε φυγή ζώα χωρίς λογική, πόσο μάλλον εμείς που είμαστε κύριοι των ζώων· αυτοί που έρχονται να μας αντιπαραταχθούν σαν ζώα χωρίς λογική, είναι χειρότεροι απ’ αυτά. Τα δόρατά μας, οι ρομφαίες μας, τα τόξα μας και τα ακόντιά μας θα στραφούν εναντίον τους. Και φανταστείτε πως παίρνετε μέρος σε κυνήγι αγριόχοιρων, για να καταλάβουν οι ασεβείς ότι δεν αντιμάχονται με ζώα χωρίς λογική, όπως είναι αυτοί, αλλά με άρχοντες, και αφέντες τους, και απογόνους των Ελλήνων και των Ρωμαίων.Ξέρετε καλά πως ο ασεβέστατος αυτός αμιράς και εχθρός της αγίας μας πίστης, χωρίς καμιά δικαιολογημένη αιτία, καταπάτησε την ειρήνη που είχαμε και αθέτησε τους πολλούς του όρκους χωρίς να λογαριάζει τίποτε· φτάνοντας ξαφνικά εδώ έστησε οχυρό στο στενό του Ασωμάτου, για να μπορεί να μας βλάπτει κάθε μέρα. Τα χωράφια μας, τους κήπους μας, τα οικογενειακά μας καταφύγια, τα σπίτια μας τα έχει κιόλας πυρπολήσει. Τους αδερφούς μας τους Χριστιανούς, όσους βρήκε, τους θανάτωσε και τους αιχμαλώτισε. Διέλυσε τη φιλία μας και έπιασε φιλίες με τους κατοίκους του Γαλατά, και αυτοί χαίρονται, μη γνωρίζοντας και αυτοί οι ταλαίπωροι το μύθο του παιδιού του γεωργού, που έψηνε σαλιγκάρια και είπε “ω ανόητα ζώα” και τα λοιπά.

Ήρθε λοιπόν, αδερφοί, και μας απέκλεισε, και κάθε μέρα έχει ανοιχτό το αχανές στόμα του για να βρει ευκαιρία να μας καταπιεί, εμάς και την Πόλη που έκτισε ο τρισμακάριστος και μέγας βασιλεύς Κωνσταντίνος, και την αφιέρωσε στην πάναγνη και αειπάρθενη δέσποινά μας, τη Θεοτόκο· και τη χάρισε σ’ εκείνη, ώστε να είναι Κυρία της Πόλεως, αλλά και σύμμαχός της και σκέπη της πατρίδας μας και καταφύγιο των χριστιανών, ελπίδα και χαρά όλων των Ελλήνων, το καύχημα όλων που ζουν κάτω από τον ήλιο. Και αυτός ο ασεβέστατος την άλλοτε περιφανή και ζωηρή σαν ρόδο του αγρού Πόλη θέλει να την υπαγάγει υπό την εξουσία του.
Αφού η αυτοκρατορία μας υποδούλωσε, μπορώ να πω, σχεδόν όλη την υφήλιο, και υπόταξε κάτω από τα πόδια της τον Πόντο, την Αρμενία, την Περσία, την Παφλαγονία, Αμαζόνες και Καππαδοκία, Γαλατία και Μηδία, Κολχούς και Ίβηρες, Βοσποριανούς και Αλβανούς, Συρία και Κιλικία και Μεσοποταμία, Φοινίκη και Παλαιστίνη, Αραβία και Ιουδαία, Βακτριανούς και ΣκύΘες, Μακεδονία και Θεσσαλία, Ελλάδα, Βοιωτία και Λοκρούς και Αιτωλούς, Ακαρνανία, Αχαΐα και Πελοπόννησο, Ήπειρο και Ιλλυρικό, τους Λυχνίτες κοντά στην Αδριατική, Ιταλία, Τοσκάνη, Κέλτες και Κελτογαλάτες, Ιβηρία ως τα Γάδειρα, Λιβύη και Μαυριτανία και Μαυρουσία, Αιθιοπία, Βελέδες Σκούδη, Νουμιδία και Αφρική και Αίγυπτο, Τώρα σκέφτεται αυτός να μας υποδουλώσει, και την Πόλη που κυριαρχεί στον κόσμο να την υποτάξει σε ζυγό και δουλεία, και τις άγιες εκκλησίες μας, όπου προσκυνούνταν η αγία Τριάδα και δοξολογούνταν ο Θεός, και όπου οι άγγελοι ακούγονταν να υμνούν τη Θεία και ένσαρκη πρόνοια του Λόγου του Θεού, Θέλει να τις κάνει προσκύνημα της δικής του βλασφημίας και του ανόητου ψευδοπροφήτη του Μωάμεθ, και στάβλο για άλογα και καμήλες.
Λοιπόν, αδερφοί και συμμαχητές, θυμηθείτε όλα αυτά, για να μνημονεύουν τη δόξα σας και την ελευθεροφροσύνη σας αιώνια».

Στράφηκε τότε στους Ενετούς, που στέκονταν προς τα δεξιά και τους είπε: «Ευγενείς Ενετοί, αγαπημένοι αδερφοί μας εν Χριστώ τω Θεώ, άνδρες ισχυροί και δυνατοί στρατιώτες και δόκιμοι στους πολέμους, εσείς που με τις αστραφτερές σας ρομφαίες θανατώσατε πολλές φορές πλήθος Αγαρηνών, και το αίμα τους έτρεξε από τα χέρια σας σαν ποτάμι, σας παρακαλώ σήμερα την πόλη τούτη, που βρίσκεται σε τόση συμφορά πολέμου, να την υπερασπιστείτε ολόψυχα. Γνωρίζετε πως πάντα την είχατε δεύτερη πατρίδα σας και μητέρα σας. Σας λέω λοιπόν άλλη μια φορά, και σας παρακαλώ, αυτή την ώρα να ενεργήσετε ως φίλοι της πίστης, ομόθρησκοι και αδερφοί».
Κατόπιν, γυρίζοντας προς τα αριστερά, λέει στους Γενουάτες: «Ω Γενουάτες, αδερφοί εντιμότατοι, άντρες πολεμιστές και μεγαλόκαρδοι και φημισμένοι, ξέρετε καλά και καταλαβαίνετε ότι η δυστυχισμένη αυτή πόλη δεν ήταν πάντοτε μόνο δική μου, αλλά και δική σας, για πολλές αιτίες. Εσείς μας βοηθήσατε πολλές φορές πρόθυμα, και με τη δική σας συνδρομή σώθηκε από τους Αγαρηνούς εχθρούς. Τώρα πάλι έφτασε ο καιρός να δείξετε, βοηθώντας την, την αγάπη σας εν Χριστώ, την ανδρεία σας και τη γενναιότητά σας».
Και γενικά, αφού στράφηκε προς όλους, είπε: «Δεν έχω καιρό να πω περισσότερα· μοναχά το ταπεινωμένο σκήπτρο μου το αναθέτω στα χέρια σας, για να το διαφυλάξετε με προθυμία. Σας παρακαλώ ακόμα, και ζητώ την αγάπη σας, να είστε πειθαρχικοί στους στρατηγούς σας, τους δημάρχους και τους εκατόνταρχους, ο καθένας κατά την τάξη του, τη θέση του και την υπηρεσία του.
Να ξέρετε τούτο: αν από μέσα από την καρδιά σας φυλάξετε τις εντολές μου, ελπίζω στο Θεό ότι θα λυτρωθούμε από την παρούσα δίκαιη απειλή του. Δεύτερον, σας περιμένει στον ουρανό το αδαμάντινο στεφάνι, και η μνήμη σας θα είναι αιώνια και άξια στον κόσμο».
Με αυτά τελείωσε τη δημηγορία του, ευχαριστώντας με δάκρυα και στεναγμούς το Θεό, ενώ όλοι, με ένα στόμα, του αποκρίνονταν με δάκρυα λέγοντας: «θα πεθάνουμε για την πίστη του Χριστού και την πατρίδα μας».
Τα άκουσε ο αυτοκράτωρ και, αφού τους ευχαρίστησε θερμά, υποσχόμενος πολλές δωρεές, τους είπε τέλος: «Λοιπόν, αδερφοί και συμμαχητές, να είσαστε έτοιμοι το πρωί. Με τη χάρη και την αρετή που μας δώρισε ο Θεός και με τη βοήθεια της Αγίας Τριάδος, στην οποία αναθέτουμε “την πάσαν ελπίδα μας”. Θα κάνουμε τον εχθρό να φύγει κακήν κακώς και ντροπιασμένος από εδώ».

Πηγή: agiosdionysios

29 Μαϊου 1453: Η αποφράδα ημέρα μέσα από τη μοναδική ιστορική αφήγηση του Γ.Φραντζή   

[...] Οι δυστυχείς Ρωμαίοι, αφού άκουσαν τα λόγια του αυτοκράτορα [Κωνσταντίνου Παλαιολόγου] έσφιξαν την καρδιά τους, αγκα­λιάστηκαν και έκλαιγαν όλοι μαζί. Κανένας δεν έφερνε πια στη μνήμη του τα αγαπημένα του παι­διά, τη γυναίκα και την περιουσία του, αλλά ήθε­λαν όλοι να πεθάνουν για τη σωτηρία της πατρίδας τους. Ύστερα γύρισαν στις θέσεις τους για να φυλάξουν τα τείχη της πόλης. Ο αυτοκράτορας πήγε αμέσως στον ιερό ναό της Αγίας Σοφίας, προσευχήθηκε με δάκρυα στα μάτια και κοινώνη­σε των αχράντων μυστηρίων. Το ίδιο έκαναν και πολλοί άλλοι εκείνη τη νύχτα. Έπειτα γύρισε στα ανάκτορα και ζήτησε συγνώμη από όλους. Ποιος μπορεί να περιγράψει αυτήν τη στιγμή τους θρή­νους και τους οδυρμούς που ακούστηκαν τότε στο παλάτι; Κανένας άνθρωπος δε θα μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος, ακόμα κι αν ήταν από ξύλο ή από πέτρα.

Ύστερα ανεβήκαμε στα άλογά μας, βγήκαμε από τα ανάκτορα και κάναμε επιθεώρηση στα τεί­χη για να ενθαρρύνουμε τους φρουρούς που κρα­τούσαν άγρυπνοι τις θέσεις τους. Εκείνη τη νύχτα όλοι βρίσκονταν στα τείχη και τους πύργους, ενώ είχαμε κλείσει προσεκτικά όλες τις πύλες ώστε να μην μπορεί να μπει ή να βγει κανένας. Όταν φτά­σαμε στην Καλιγαρία, την ώρα που λαλούσαν για πρώτη φορά τα κοκόρια, ξεπεζέψαμε και ανεβή­καμε στον πύργο. Από εκεί ακούγαμε φωνές και δυνατό θόρυβο έξω από την πόλη. Οι φύλακες μας είπαν ότι αυτό γινόταν όλη τη νύχτα επειδή οι εχθροί έσερναν τις πολεμικές μηχανές τους κο­ντά στην τάφρο, προετοιμαζόμενοι για την επίθε­ση. Επίσης τα μεγάλα εχθρικά πλοία άρχισαν να κινούνται, προσπαθώντας να φέρουν στην ακτή τις γέφυρες που είχαν κατασκευάσει.

Οι Τούρκοι άρχισαν με μεγάλη σφοδρότητα και ορμή την επί­θεση τη στιγμή που λαλούσαν τα κοκόρια για δεύ­τερη φορά, χωρίς να δώσουν κανένα σύνθημα, όπως είχαν χάνει και τις προηγούμενες φορές. Ο σουλτάνος διέταξε να επιτεθούν πρώτοι οι λιγότε­ρο έμπειροι, μερικοί ηλικιωμένοι και αρκετοί νέοι, ώστε να μας κουράσουν, και στη συνέχεια να ρι­χτούν εναντίον μας οι πιο έμπειροι και γενναίοι με μεγαλύτερη τόλμη και δύναμη. Έτσι λοιπόν ο πό­λεμος άναψε σαν καμίνι. Οι δικοί μας αντιστέκο­νταν με πείσμα, χτυπούσαν άγρια τους εχθρούς και τους γκρέμιζαν κάτω από τα τείχη, καταστρέ­φοντας συγχρόνως και πολλές από τις πολιορκη­τικές τους μηχανές. Οι νεκροί ήταν πολλοί και από τις δυο πλευρές, ιδίως όμως από το εχθρικό στρα­τόπεδο. Μόλις άρχισαν να σβήνουν τα άστρα του ουρανού καθώς προχωρούσε το φως της μέρας κι εμφανίστηκε στην ανατολή η ροδοδάχτυλη αυγή, όλο το πλήθος του εχθρού παρατάχθηκε σε μια σειρά που έφτανε από τη μια μέχρι την άλλη άκρη της πόλης.

Ακούστηκαν τότε τα τύμπανα, οι σάλ­πιγγες και τα υπόλοιπα πολεμικά όργανα με φω­νές και αλαλαγμούς, ενώ τα κανόνια άρχισαν να ρίχνουν όλα μαζί. Τότε όλοι οι Τούρκοι όρμησαν από ξηρά και από θάλασσα στα τείχη και άρχισαν τη συμπλοκή μαζί μας. Οι πιο θαρραλέοι έστησαν σκάλες, ανέβηκαν πάνω σ’ αυτές και έριχναν αδιά­κοπα τα βέλη τους εναντίον των δικών μας. Η φρικτή και αμφίρροπη μάχη κράτησε δύο ώρες και φαινόταν ότι οι χριστιανοί θα έπαιρναν πάλι τη νίκη. Τα πλοία που μετέφεραν τις σκάλες και τις κινητές γέφυρες αποκρούστηκαν από τα παρα­θαλάσσια τείχη και αναγκάστηκαν να γυρίσουν πίσω άπρακτα.

Οι πολεμικές μηχανές, που έρι­χναν πέτρες από τα τείχη της πόλης, σκότωσαν πολλούς αγαρηνούς. Αλλά και εκείνοι που ήταν στην ξηρά έπαθαν τα ίδια και χειρότερα. Ήταν πολύ παράδοξο θέαμα να βλέπει κανείς τον ήλιο και τον ουρανό σκεπασμένους από ένα σύννεφο σκόνης και καπνού. Οι δικοί μας έκαιγαν τις ε­χθρικές πολεμικές μηχανές με το «υγρό πυρ», γκρέμιζαν τις σκάλες με όσους βρίσκονταν πάνω τους και σκότωναν αυτούς που επιχειρούσαν να ανεβούν στα τείχη με μεγάλες πέτρες, ακόντια, πυροβόλα και τόξα. Όπου έβλεπαν συγκεντρωμέ­νους Τούρκους, τους χτυπούσαν με μεγάλα τηλε­βόλα, σκοτώνοντας και πληγώνοντας πολλούς. Οι εχθροί απηύδησαν τόσο πολύ από τη σθεναρή α­ντίσταση που συναντούσαν ώστε θέλησαν να κά­νουν λίγο πίσω για να ξεκουραστούν, αλλά οι τσαούσηδες και οι ραβδούχοι της τουρκικής Αυ­λής τους χτυπούσαν με σιδερένια ραβδιά και βούνευρα για να μην υποχωρήσουν.

Ποιος μπο­ρεί να περιγράψει τις κραυγές και τα βογκητά των τραυματιών και στα δύο στρατόπεδα; Ο θόρυβος και οι φωνές τους έφταναν μέχρι τον ουρανό. Με­ρικοί από τους δικούς μας, που έβλεπαν τους ε­χθρούς να υποφέρουν, τους φώναζαν: «Τι κάνετε συνεχώς επιθέσεις, αφού δεν μπορείτε να μας νι­κήσετε;» Εκείνοι τότε, προσπαθώντας να δείξουν τη γενναιότητα τους, ανέβαιναν πάλι στις σκάλες. Οι πιο τολμηροί σκαρφάλωναν στους ώμους των άλλων και οι επόμενοι τους μιμούνταν, για να μπορέσουν να φτάσουν στην κορυφή του τείχους.

[Ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ ο Παλαιολόγος (1404 - 29 Μαΐου 1453) ή ο επονομαζόμενος Μαρμαρωμένος Βασιλιάς ήταν ο τελευταίος αυτοκράτορας του οποίου η ηρωική αντίσταση κατά των Οθωμανών σφράγισε τις ύστατες στιγμές της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας].

Οι σκληρότερες μάχες έγιναν στις πύλες, όπου οι αντίπαλοι συγκρούονταν με τα σπαθιά στα χέρια και οι νεκροί ήταν αμέτρητοι. Όταν η παράταξη μας άρχισε να υποχωρεί, τότε πετάχτηκαν μπρο­στά ο Θεόφιλος Παλαιολόγος και ο Δημήτριος Καντακουζηνός, δύο γενναίοι άντρες που έτρε­ψαν τους αγαρηνούς σε φυγή, τους γκρέμισαν κά­τω από τα τείχη και τους σκόρπισαν. Συγχρόνως έτρεξαν σε βοήθεια κι άλλοι δικοί μας, ενώ ο αυ­τοκράτορας που βρέθηκε εκεί έφιππος τους ενε­θάρρυνε και τους παρακινούσε να πολεμάνε με σθένος, λέγοντας: «Συμπολεμιστές και αδέρφια μου, σας παρακαλώ στο όνομα του Θεού να κρα­τάτε τη θέση σας με γενναιότητα. Βλέπω ότι το πλήθος των εχθρών άρχισε να κουράζεται και να διασκορπίζεται. Δε μας χτυπούν πλέον με τάξη και σύστημα. Ελπίζω στο Θεό ότι η νίκη είναι δική μας. Να νιώθετε λοιπόν χαρά επειδή το στε­φάνι της νίκης θα είναι δικό μας τόσο στη γη όσο και στον ουρανό. Ο Θεός βρίσκεται στο πλευρό μας και προκαλεί δειλία στους άπιστους».

Τη στιγμή που μιλούσε ο αυτοκράτορας, ο Ιω­άννης Ιουστινιάνης πληγώθηκε από βέλος στο πά­νω μέρος του δεξιού του ποδιού. Αυτός ο τόσο έμπειρος πολεμιστής, στον πόλεμο, βλέποντας το αίμα να τρέχει από το σώμα του, έγινε κίτρινος από φόβο. Έχασε αμέσως το θάρρος του, σταμά­τησε να αγωνίζεται και έτρεξε να βρει γιατρό σιω­πηλός, χωρίς να σκέφτεται την ανδρεία και την καρτερικότητα που είχε δείξει μέχρι τότε. Δεν εί­πε όμως τίποτα στους συντρόφους του ούτε άφησε κανέναν αντικαταστάτη, για να μην προκληθεί σύγχυση που θα μπορούσε να αποβεί μοιραία. Οι στρατιώτες του τον αναζήτησαν με το βλέμμα και, μαθαίνοντας ότι είχε φύγει, καταλήφθηκαν από ταραχή και φόβο. Ευτυχώς, ο αυτοκράτορας που βρέθηκε εκεί κατά τύχη, τους είδε ταραγμένους και φοβισμένους σαν τα κυνηγημένα πρόβατα και θέλησε να μάθει την αιτία. Όταν λοιπόν είδε το στρατηγό του Ιουστινιάνη να φεύγει, τον πλη­σίασε και του είπε: «Γιατί το έκανες αυτό, αδερφέ μου; Γύρνα πίσω στη θέση σου. Η πληγή είναι ασήμαντη και η παρουσία σου απαραίτητη. Η πό­λη στηρίζεται σε σένα για να σωθεί». Του είπε και άλλα πολλά, αλλά εκείνος δεν έδωσε απάντηση. Αντίθετα, έφυγε και πήγε στο Πέραν, όπου πέθα­νε ντροπιασμένος από λύπη για την περιφρόνηση των άλλων.

Οι Τούρκοι όμως είδαν την ταραχή των δικών μας και πήραν θάρρος. Ο Σογάν πασάς κέντρισε με κατάλληλα λόγια τη φιλοτιμία των γενιτσάρων και των άλλων στρατιωτών, ενώ ένας γιγαντόσωμος γενίτσαρος (που λεγόταν Χασάν και καταγόταν από το Λουπάδι της Κυζίκου) έβα­λε με το αριστερό χέρι την ασπίδα πάνω από το κεφάλι του, τράβηξε με το δεξί το σπαθί, ανέβηκε στο σημείο του τείχους όπου είχαν αρχίσει να υ­ποχωρούν οι δικοί μας και ρίχτηκε πάνω τους. Τον Χασάν ακολούθησαν περίπου άλλοι 30 Τούρ­κοι που θέλησαν να φανούν εξίσου γενναίοι. Όσοι από τους δικούς μας είχαν απομείνει εκεί έριξαν τεράστιες πέτρες και βέλη εναντίον τους, γκρεμί­ζοντας τους 18 κάτω από τα τείχη, αλλά ο Χασάν κατάφερε να ανεβεί και να τρέψει σε φυγή τους χριστιανούς.

Μετά την επιτυχία του, πολλοί άλλοι Τούρκοι βρήκαν την ευκαιρία να τον ακολουθή­σουν και να σκαρφαλώσουν στα τείχη, αφού οι ελάχιστοι δικοί μας δεν κατάφεραν να τους εμπο­δίσουν. Πολέμησαν όμως με θάρρος και σκότωσαν πολλούς. Κατά τη διάρκεια της συμπλοκής ο Χα­σάν χτυπήθηκε από πέτρα και έπεσε κάτω. Μόλις τον είδαν οι δικοί μας πήραν θάρρος και τον λι­θοβολούσαν από όλες τις πλευρές. Εκείνος σηκώ­θηκε στα γόνατα και συνέχισε να πολεμά, αλλά το δεξί του χέρι δέχτηκε αμέτρητα τραύματα από βέλη και έπεσε παράλυτο. Στη σύγκρουση αυτή σκοτώθηκαν και πληγώθηκαν πολλοί Τούρκοι, οι οποίοι μεταφέρθηκαν πίσω στο στρατόπεδο. Το πλήθος όμως εκείνων που είχαν ανεβεί στα τείχη διασκόρπισε τους δικούς μας, που εγκατέλειψαν το εξωτερικό και έτρεξαν μέσα στην πόλη με τόση βία ώστε ο ένας πατούσε τον άλλο. Καθώς συνέ­βαιναν αυτά, ακούστηκαν φωνές από μέσα, από έξω και από το μέρος του λιμανιού: «Έπεσε το φρούριο. Στους πύργους στήθηκαν σημαίες και λάβαρα». Οι φωνές αυτές έτρεψαν σε φυγή τους δικούς μας, ενώ έδωσαν καινούριο θάρρος στους εχθρούς που άρχισαν να ανεβαίνουν στα τείχη άφοβα και με αλαλαγμούς χαράς.

Όταν ο δυστυχισμένος αυτοκράτορας και δε­σπότης μου είδε αυτό το θέαμα, παρακαλούσε το Θεό με δάκρυα στα μάτια και παρακινούσε τους στρατιώτες να φανούν γενναίοι. Δυστυχώς, όμως, δεν υπήρχε πλέον καμιά ελπίδα βοήθειας ή συ­μπαράστασης. Τότε τσίγκλησε το άλογό του, έφτα­σε στο σημείο από όπου οι εχθροί έμπαιναν στην πόλη και ρίχτηκε πάνω τους όπως ο Σαμψών κατά των αλλοφύλων. Στην πρώτη του επίθεση τους γκρέμισε όλους κάτω από τα τείχη, πράγμα που φάνηκε σαν θαύμα σε όσους το είδαν. Μουγκρί­ζοντας σαν λιοντάρι και κρατώντας το σπαθί στο δεξί του χέρι, έσφαξε τόσους πολλούς Τούρκους ώστε το αίμα έτρεχε σαν ποτάμι από τα χέρια και τα πόδια του.

Ο Φραγκίσκος Τολέντο, φάνηκε ανώτερος ακόμα και από τον Αχιλλέα. Πολεμώντας στα δεξιά του αυτοκράτορα, κομμάτιαζε τους εχθρούς με δόντια και με νύχια. Το ίδιο έκανε και ο Θεόφιλος Πα­λαιολόγος. Βλέποντας τον αυτοκράτορα να αγω­νίζεται για να σώσει την πόλη που κινδύνευε, φώ­ναξε κλαίγοντας: «Καλύτερα να πεθάνω παρά να ζήσω». Ύστερα όρμησε κραυγάζοντας πάνω στους εχθρούς και σκότωσε ή έτρεψε σε φυγή όσους βρέ­θηκαν μπροστά του. Ο Ιωάννης Δαλμάτης, που βρέθηκε κι αυτός στο ίδιο μέρος, πολεμούσε με ηρωισμό σαν γενναίος στρατιώτης που ήταν. Ό­σοι βρέθηκαν στο πεδίο της μάχης θαύμασαν την τόλμη και την ανδρεία των εξαιρετικών εκείνων ανδρών. Οι επιθέσεις επαναλήφθηκαν δύο και τρεις φορές, μέχρι που κατάφεραν να τρέψουν τους απίστους σε φυγή, να σκοτώσουν πολλούς και να γκρεμίσουν άλλους κάτω από τα τείχη. Οι στρατιώτες μας πολέμησαν με μεγάλη γενναιότητα και στο τέλος έπεσαν νεκροί, αφού προηγουμένως είχαν προξενήσει τεράστιες απώλειες στους ε­χθρούς. Πολλοί άλλοι σκοτώθηκαν επίσης κοντά στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού, όπου οι εχθροί είχαν στήσει τη μεγάλη ελέπολη και το φοβερό κανόνι, με τα οποία γκρέμισαν τα τείχη και κατάφεραν να πρωτομπούν στην πόλη. Τη στιγμή εκεί­νη εγώ δε βρισκόμουν κοντά στον αυτοκράτορα και δεσπότη μου, επειδή είχα πάει να επιθεωρήσω ένα άλλο σημείο της πόλης, σύμφωνα με τη διατα­γή του.

Όταν μπήκαν οι εχθροί στην Πόλη, έδιωξαν τους χριστιανούς που είχαν απομείνει στα τείχη με τηλεβόλα, βέλη, ακόντια και πέτρες. Έτσι έγι­ναν κύριοι ολόκληρης της Κωνσταντινούπολης, εκτός των πύργων του Βασιλείου, του Λέοντος και του Αλεξίου, τους οποίους κρατούσαν οι ναύ­τες από την Κρήτη που πολέμησαν από τις 6 μέχρι τις 8 το απόγευμα και σκότωσαν πολλούς Τούρ­κους. Βλέποντας το πλήθος των εχθρών που είχαν κυριεύσει την πόλη, δεν ήθελαν να παραδοθούν αλλά έλεγαν ότι προτιμούσαν να πεθάνουν παρά να ζήσουν. Κάποιος Τούρκος ειδοποίησε τότε το σουλτάνο για την ηρωική άμυνά τους κι εκείνος συμφώνησε να τους επιτρέψει να φύγουν με το πλοίο και όλα τα πράγματα που είχαν μαζί τους. Παρά τις υποσχέσεις του όμως, ο σουλτάνος με πολύ κόπο κατάφερε να τους πείσει να αφήσουν τους πύργους και να φύγουν. Δύο αδέρφια, οι Ιταλοί Παύλος και Τρωίλος, πολέμησαν με γεν­ναιότητα μαζί με αρκετούς άλλους στη θέση που είχαν αναλάβει. Κατά τη διάρκεια του αγώνα τους σκοτώθηκαν πολλοί κι από τις δυο πλευρές. Σε μια στιγμή ο Παύλος είδε τους εχθρούς μέσα στην πόλη και είπε στον αδερφό του: «Χάθηκαν τα πά­ντα. Κρύψου ήλιε και θρήνησε γη. Η Πόλη έπεσε. Ανώφελο πια να πολεμάμε. Ας κοιτάξουμε τουλά­χιστον να σωθούμε εμείς οι ίδιοι».

Έτσι οι Τούρκοι έγιναν κύριοι της Κωνσταντι­νούπολης την Τρίτη 29 Μαΐου 1453, στις δυόμισι το μεσημέρι. Άρπαζαν και αιχμαλώτιζαν όσους έβρισκαν μπροστά τους, έσφαζαν όσους επιχει­ρούσαν να αντισταθούν και σε ορισμένα μέρη δε διακρινόταν η γη από τα πολλά πτώματα που ήταν πεσμένα κάτω. Το θέαμα ήταν φρικτό. Παντού ακούγονταν θρήνοι και παντού γίνονταν αρπαγές γυναικών όλων των ηλικιών. Αρχόντισσες, νέες κοπέλες και καλόγριες σέρνονταν από τα μαλλιά έξω από τις εκκλησίες όπου είχαν καταφύγει, ενώ έκλαιγαν και οδύρονταν. Ποιος μπορούσε να πε­ριγράψει τα κλάματα και τις φωνές των παιδιών ή τη βεβήλωση των ιερών εκκλησιών; Το άγιο σώμα και αίμα του Χριστού χυνόταν στη γη. Οι Τούρκοι άρπαζαν τα ιερά σκεύη, τα έσπαζαν ή τα κρατού­σαν για λογαριασμό τους. Το ίδιο έκαναν και με τα ιερά αναθήματα. Ποδοπατούσαν τις άγιες εικό­νες, τους αφαιρούσαν το χρυσάφι, το ασήμι και τους πολύτιμους λίθους, και έφτιαχναν με αυτές κρεβάτια και τραπέζια. Άλλοι στόλιζαν τα άλογα τους με τα χρυσοΰφαντα μεταξωτά άμφια των ιε­ρέων και άλλοι τα έκαναν τραπεζομάντιλα. Άρπαζαν τα πολύτιμα μαργαριτάρια από τα άγια κει­μήλια, καταπατούσαν τα ιερά λείψανα των αγίων και, σαν πραγματικοί πρόδρομοι του διαβόλου, έκαναν αμέτρητα ανοσιουργήματα, που μόνο το θρήνο μπορούν να προκαλέσουν. Χριστέ, βασιλιά μου, οι αποφάσεις Σου ξεπερνάνε το μυαλό του ανθρώπου!

Μέσα στην απέραντη εκκλησία της Α­γίας Σοφίας, τον επίγειο ουρανό, το θρόνο της δόξας του Θεού, το άρμα των Χερουβείμ, το θείο δημιούργημα, το αξιοθαύμαστο κατασκεύασμα, το στολίδι της γης, τον ωραιότερο από όλους τους ναούς, έβλεπε κανείς τους Τούρκους να τρώνε και να πίνουν στο Ιερό Βήμα και στην Αγία Τρά­πεζα ή να ασελγούν πάνω σε γυναίκες, νέες κοπέ­λες και μικρά παιδιά. Ποιος μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος και να μη θρηνήσει για την άγια εκ­κλησία μας; Όλοι πονούσαν από το κακό που έβλε­παν. Στα σπίτια θρήνοι και κλάματα, στους δρό­μους οδυρμοί, στις εκκλησίες αντρικές κραυγές πόνου, γυναικεία μοιρολόγια, βαρβαρότητες, φό­νοι και βιασμοί. Οι ευγενείς ατιμάζονταν και οι πλούσιοι έχαναν τις περιουσίες τους. Σε όλες τις πλατείες και τις γωνιές της πόλης γίνονταν αμέ­τρητα κακουργήματα. Κανένα μέρος ή καταφύγιο δε γλίτωσε από την έρευνα και τη βεβήλωση. Οι άπιστοι έσκαψαν κήπους και γκρέμισαν σπίτια για να βρουν χρήματα ή κρυμμένους θησαυρούς. Όσα βρήκαν, τα πήραν για να χορτάσουν την απληστία τους. Χριστέ, βασιλιά μου, γλίτωσε από τη θλίψη και τον πόνο όλες τις πόλεις και τις χώρες όπου κατοικούν χριστιανοί.

Την τρίτη μέρα μετά την άλωση ο σουλτάνος έδωσε εντολή να γίνουν γιορτές και πανηγύρια για τη μεγάλη νίκη, και διέταξε να βγουν έξω ελεύθερα και άφοβα όσοι ήταν κρυμμένοι σε διά­φορα μέρη της Πόλης, μικροί και μεγάλοι. Διέταξε επίσης να γυρίσουν στα σπίτια τους όσοι είχαν φύγει εξαιτίας του πολέμου και να ζήσουν εκεί όπως πριν, σύμφωνα με το δίκαιο και τη θρησκεία τους. Ακόμα, έδωσε διαταγή να εκλέξουν πα­τριάρχη σύμφωνα με τα έθιμα τους. αφού ο προη­γούμενος πατριάρχης είχε πεθάνει. Οι αρχιερείς και οι ελάχιστοι άλλοι κληρικοί και λαϊκοί που έτυχε να βρίσκονται στην πόλη διάλεξαν για το αξίωμα αυτό το Γεώργιο Σχολάριο, που ήταν έ­νας πολύ καλλιεργημένος πολίτης, τον οποίο χει­ροτόνησαν πατριάρχη και τον ονόμασαν Γεννά­διο [...]

[Απόσπασμα από το βιβλίο του Γεώργιου Φραντζή "Η Πόλις εάλω - Το χρονικό της πολιορκίας και η Άλωση της Κωνσταντινούπολης", Εκδόσεις Λιβάνη, 1993 - Αναδημοσίευση από egolpion.gr]

Σημείωση: Ο πρωτοβεστιάριος, δηλαδή αρχιθαλαμηπόλος, Γεώργιος Φραντζής ή Σφραντζής (1401-1480) ήταν ο μοναδικός Βυζαντινός ιστορικός αυτόπτης μάρτυρας της κοσμοϊστορικής κατάληψης Πόλης από τους Τούρκους.

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Επέτυχε την έξοδο της Αργεντινής από δεινή οικονομική κρίση το έτος 2002, διώχνοντας το ΔΝΤ. Συστήνει την ίδια λύση για την Ελλάδα.

LIBERATION  19 février 2012   Συνέντευξη : Gérard Thomas, στο Buenos Aires

Ο πρώην υπουργός Οικονομίας της Αργεντινής Ρομπέρτο Λαβάνια, 69 ετών, είναι ο πρωτεργάτης της ανόρθωσης της Αργεντινής, που είχε πιαστεί στο φοβερό δόκανο της οικονομικής κρίσης πριν από δέκα χρόνια. Όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του, τον Απρίλιο του 2002, το πέσο είχε υποτιμηθεί κατά 70%, η χώρα είχε κηρύξει στάση πληρωμών, το ιδιωτικό χρέος έφτανε τα 72 δισ. ευρώ, ο ετήσιος πληθωρισμός άγγιζε το 125%, η ανεργία ήταν εκρηκτική, οι μικροαποταμιευτές είχαν καταστραφεί και οι κοινωνικές ταραχές είχαν ήδη προκαλέσει το θάνατο 30 ατόμων σε όλη τη χώρα. Αυτός ο πρώην πρεσβευτής της Αργεντινής στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε τότε χωρίς χρονοτριβή να αντιπαρέλθει τη «βοήθεια» του ΔΝΤ και των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στην κρίση της Αργεντινής το 2001-2002 και την ελληνική κρίση;
Aπό οικονομική άποψη, υπάρχουν πολλές ομοιότητες. Η Αργεντινή είχε υιοθετήσει μια σταθερή ισοτιμία μεταξύ του πέσο και του δολαρίου, η Ελλάδα προσδέθηκε στο ευρώ χάνοντας έτσι τον έλεγχο της νομισματικής πολιτικής. Η σταθερή τιμή συναλλάγματος που συνδέει τις χώρες με υψηλή παραγωγικότητα και τις χώρες με χαμηλή ανταγωνιστικότητα, δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε κρίση. Η Ελλάδα διανύει ήδη τον τέταρτο χρόνο σε ύφεση, το ίδιο συνέβη και στην Αργεντινή. Το δημοσιονομικό έλλειμμα, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, η κάθετη πτώση του ΑΕΠ, η υπερχρέωση, η έκρηξη της ανεργίας… όλα τα μακροοικονομικά δεδομένα είναι παρόμοια. Αντίθετα, η κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα είναι καλύτερη σε σύγκριση με την Αργεντινή. Στο θεσμικό επίπεδο η Αργεντινή ήταν μια μεμονωμένη χώρα, ενώ η Ελλάδα είναι τμήμα του πιο ισχυρού παγκοσμίως οικονομικού παγκόσμιου συνόλου.

Πώς μπορέσατε να βγάλετε την Αργεντινή από το χάος;
Μόλις ανέλαβα το υπουργείο, τον Απρίλιο του 2002, αποφάσισα να αλλάξω ριζικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπαμε την έξοδο από την κρίση. Τον επόμενο μήνα πήγα στην Ουάσιγκτον, για να συναντήσω τους υπεύθυνους του ΔΝΤ και να τους εξηγήσω ότι οι σχέσεις μας θα δοκιμάζονταν. Από τότε που άρχισε ο οικονομικός μαρασμός, το 1998, είχαμε ήδη μετάσχει σε δύο προγράμματα του ΔΝΤ του ύψους 51 δισ. ευρώ. Και τα δύο υπήρξαν εκκωφαντικές αποτυχίες και παρόλα αυτά ορισμένοι πρότειναν ένα τρίτο γύρο ύψους 17 δισ. Δεν ήθελα να ακολουθήσω αυτό το δρόμο και εξήγησα στο ΔΝΤ ότι δεν θέλαμε άλλο δάνειο, θα επιχειρούσαμε να βγούμε από την κρίση με τα δικά μας μέσα. Το μόνο πράγμα που ζήτησα, ήταν ένα μερικό «roll over» των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Αναλάβαμε, επίσης, να καταβάλλουμε τους τόκους των δανείων και ένα τμήμα του κεφαλαίου. Όχι όμως ολόκληρο και όχι αμέσως.

Αυτή η θέση ήταν απλώς αδιανόητη για το ΔΝΤ, γιατί δηλώναμε τη βούλησή μας να προσδιορίσουμε εμείς οι ίδιοι την οικονομική μας πολιτική. Χρειάστηκε να τους εξηγήσω τρεις φορές τη θέση μας, για να αρχίσουν να την καταλαβαίνουν. Μετά από αυτό σταματήσαμε να στηρίζουμε οικονομικά τις τράπεζες, όπως μα επέβαλλε το ΔΝΤ, απαιτώντας μάλιστα να ιδιωτικοποιήσουμε και την κεντρική τράπεζά μας. Αλλά, καθώς δεν παίρναμε πια μέρος στο παιχνίδι του ΔΝΤ, το Ταμείο δεν είχε κάποιο μέσο για να μας ασκήσει πίεση!

Προχωρήσατε, δηλαδή, σε μια ενέργεια που έβρισκε αντίθετους το ΔΝΤ και τους κύριους πιστωτές σας;
Oι διέξοδοι από την κρίση δεν βρίσκονται στους δρόμους που χαράζει το ΔΝΤ. Αυτός ο οργανισμός προτείνει πάντοτε τον ίδιο τύπο συμφωνίας δημοσιονομικής προσαρμογής, που συνίστανται στη μείωση των χρημάτων που παρέχονται στους ανθρώπους –μείωση μισθών, συντάξεων, βοηθημάτων, αλλά και δημοσίων έργων που δημιουργούν θέσεις εργασίας– με σκοπό να καταβάλλεται στους πιστωτές το χρήμα που εξοικονομείται. Είναι αδιανόητο. Μετά από τέσσερα χρόνια κρίσης, δεν γίνεται να αφαιρείται χρήμα πάντα από τους ίδιους. Κι όμως, αυτή τη συνταγή θέλουν να επιβάλουν στην Ελλάδα! Να κόβουν από παντού, για να τα δίνουν στις τράπεζες. Το ΔΝΤ έχει μετατραπεί σε οργανισμό που προστατεύει αποκλειστικά τα συμφέροντα των πιστωτών. Όταν βρίσκεσαι σε απελπιστική κατάσταση όπως η Αργεντινή το 2001, πρέπει να ξαναμοιράσεις τα χαρτιά.

Κατά τη γνώμη σας, τα σχέδια λιτότητας και δημοσιονομικής αυστηρότητας δεν είναι απαραίτητα. Όμως, αυτά ακριβώς δεν επιβάλλονται στην Ελλάδα;
Kακώς, γιατί το χρήμα που της δανείζουν, δεν μπορεί να επιστραφεί και το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας σήμερα είναι μεγαλύτερο από ό,τι ήταν πριν από την πρώτη δόση του δανείου. Πρόκειται για τα ίδια επαναλαμβανόμενα σφάλματα. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας επιβάλλει σε όλο τον κόσμο τον δικό του τρόπο να βλέπουμε τα πράγματα. Προτιμούν να σώζουν τις τράπεζες, παρά τους ανθρώπους που χρειάζονται χρήματα για να αποπληρώσουν τα δάνεια. Το πρώτο πράγμα που κάναμε εμείς στην Αργεντινή, ήταν να επιμηκύνουμε το χρόνο αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων δανείων των ιδιοκτητών. Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ μας είπαν τότε ότι παραβιάζουμε βασικούς κανόνες του καπιταλισμού! Απλώς δεν έβλεπαν ότι οι οικονομικά κατεστραμμένοι άνθρωποι δεν καταναλώνουν, κι αυτό αποκλείει την όποια ανάκαμψη. Αντί να δίνουν χρήμα στις τράπεζες, στην Ελλάδα έπρεπε να κάνουν επενδύσεις στην εκπαίδευση, στις επιστήμες και την τεχνολογία, να χρηματοδοτούν τις υποδομές κι έτσι να βελτιωθεί η παραγωγικότητα πέρα από τους τομείς των υπηρεσιών και του τουρισμού.

Θα πρέπει να έχετε πολλούς εχθρούς στον κόσμο των τραπεζιτών…
Δεν θέλουν να με βλέπουν! Αυτό δεν τους εμπόδισε, όμως, το 2002 να χτυπήσουν την πόρτα μας, για να μας προτείνουν να δανειστούμε μόλις σαράντα οκτώ ώρες μετά την αναδιάρθρωση του χρέους μας! Αρνήθηκα αυτές τις ενδιαφέρουσες προσφορές απαντώντας τους ότι δεν είχαμε σκοπό να επιστρέψουμε στις χρηματοπιστωτικές αγορές πριν το 2014, γιατί δεν το είχαμε ανάγκη. Το χρέος τότε θα είναι 30% του ΑΕΠ, στο μισό του ανώτατου ορίου που βάζει το Μάαστριχτ! Νομίζω ότι μια χώρα σαν την Αργεντινή δεν χρειάζεται να βρίσκεται συνέχεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Γιατί αυτό ενέχει τον κίνδυνο να αυξήσει πάλι υπερβολικά το χρέος της. Το πρόβλημα είναι ότι οι ίδιοι οι τραπεζίτες εκτιμούν ότι είναι θετικό για την εικόνα μιας χώρας να δανείζεται από τη διεθνή αγορά. Είναι σαφές ότι αν πουλάει κανείς ντομάτες, θεωρεί ότι είναι πολύ καλό να τις τρώει ο κόσμος. Οι τραπεζίτες πουλάνε χρήμα.

Πηγή: epohi.gr

L’ancien ministre de l’Economie argentin, Roberto Lavagna, a sorti son pays de la crise en 2002, en se passant des services du FMI. Il préconise la même solution pour la Grèce.

LIBERATION  19 février 2012   Recueilli par Gérard Thomas, à Buenos Aires

L’ancien ministre de l’Economie argentin Roberto Lavagna, 69 ans, est le principal artisan du redressement de l’Argentine engluée dans une terrible crise économique il y a dix ans. Lorsqu’il prend ses fonctions, en avril 2002, le peso vient d’être dévalué de 70%, le pays est en cessation de paiement, la dette privée s’élève à plus de 72 milliards d’euros, l’inflation annuelle flirte avec les 125% par an, le chômage explose, les petits épargnants sont ruinés et les troubles sociaux ont déjà fait plus de 30 morts dans le pays. Cet ancien ambassadeur auprès de l’Union européenne décide immédiatement de se passer de « l’aide » du Fonds monétaire international (FMI) et des marchés financiers. Quelques pistes à suivre pour la Grèce.

Quelles sont les grandes similitudes entre la crise argentine de 2001-2002 et la crise grecque ?

Au plan économique, tout est semblable. L’Argentine avait établi une parité fixe entre le peso et le dollar, la Grèce est ficelée à l’euro, perdant ainsi le contrôle de sa monnaie. Un taux de change fixe associant des pays à forte productivité et d’autres dont la compétitivité est beaucoup plus faible ne peut qu’engendrer une crise. La Grèce est déjà dans sa quatrième année de récession, l’Argentine l’était également. Le déficit fiscal, le déficit des comptes courants, la chute vertigineuse du PIB, l’endettement, l’explosion du chômage… toutes les grandes données macro-économiques sont similaires. En revanche, la situation sociale de la Grèce est bien meilleure que celle de l’Argentine à l’époque. Au plan institutionnel, l’Argentine était par ailleurs un pays isolé alors que la Grèce fait partie de l’ensemble économique le plus puissant du monde.

Comment avez-vous tiré l’Argentine du chaos ?

Dès mon entrée en fonction, en avril 2002, j’ai décidé de changer radicalement notre manière de penser la sortie de crise.. Le mois suivant, j’étais à Washington pour rencontrer les dirigeants du Fonds monétaire international et leur expliquer que nos rapports allaient s’en ressentir. Depuis le début du marasme économique, en 1998, nous avions déjà eu deux programmes du Fonds pour un total de 51 milliards d’euros. Les deux ont été des échecs retentissants et certaines voix s’élevaient pour demander une troisième tournée de quelque 17 milliards supplémentaires.

Je n’ai pas voulu suivre cette voie et j’ai expliqué au Fonds que nous ne voulions plus de prêt et que nous sortirions seuls de la crise. La seule chose que j’ai demandé était un roll over partiel de toutes les échéances. Je me suis également engagé à payer les intérêts de la dette et une partie du capital. Mais pas tout et pas tout de suite. Cette position était tout simplement impensable pour le FMI car nous affichions notre volonté de fixer nous même notre propre politique économique. J’ai du leur expliquer trois fois de suite ma position avant qu’ils finissent par comprendre. A partir de là nous avons arrêté de soutenir financièrement les banques alors que le FMI nous l’imposait, exigeant même que nous privatisions la Banque de la Nation. Mais comme nous étions sorti du jeu, le Fonds n’avait plus de moyen de pression sur l’Argentine!

Vous avez donc oeuvré contre le FMI et vos principaux créanciers ?

Le sorties de crise se font en dehors des chemins tracés par le FMI. Cette institution propose toujours le même type de contrat d’ajustement fiscal qui consiste à diminuer l’argent qu’on donne aux gens – les salaires, les pensions, les aides publiques, mais également les grands travaux publics qui génèrent de l’emploi – pour consacrer l’argent économisé à payer les créanciers. C’est absurde. Après 4 ans de crise on ne peut pas continuer à prélever l’argent aux mêmes. Or c’est exactement ce qu’on veut imposer à la Grèce! Tout diminuer pour donner aux banques. Le FMI s’est transformé en une institution chargée de protéger les seuls intérêts financiers. Quand on est dans une situation désespérée, comme l’était l’Argentine en 2001, il faut savoir changer la donne.

Selon vous les plans d’austérité et de rigueur ne sont pas nécessaires mais c’est pourtant ce qu’on impose à la Grèce…

A tort car l’argent prêté risque de ne jamais être remboursé et le déficit fiscal grec est plus élevé aujourd’hui qu’avant la première injection d’argent frais. Ce sont les mêmes éternelles erreurs. C’est le secteur financier qui impose sa manière de voir les choses au monde entier. On préfère sauver les banques plutôt que les gens qui ont des crédits immobiliers à rembourser. La première chose qu’on a faite nous, c’est de rallonger les échéances pour les propriétaires endettés. Les fonctionnaires du FMI nous ont alors dit que nous violions les règles essentielles du capitalisme! Ils oubliaient simplement que des gens ruinés ne consomment plus, ce qui obère une relance par la croissance. Au lieu de payer les banques, la Grèce devrait investir dans l’éducation, les sciences et la technologie, financer des infrastructures et récupérer ainsi une certaine productivité, ne serait-ce que dans les secteurs des services ou du tourisme.

Vous devez avoir beaucoup d’ennemis chez les banquiers…

Ils me détestent! Ce qui ne les a pas empêché de frapper à notre porte pour nous prêter de l’argent 48 heures exactement après que nous avons terminé la restructuration de notre dette en 2005! Or j’ai refusé ces offres intéressées en leur répondant que nous ne reviendrons pas sur le marché financier avant 2014 car nous n’en avons plus besoin. Pourquoi 2014, simplement parce qu’a cette époque la dette sera seulement de 30% du PIB, la moitié des critères européens de Maastricht! Je pense qu’un pays comme l’Argentine ne doit pas être tout le temps présent sur le marché financier. C’est un risque beaucoup trop grand d’augmenter à nouveau la dette. Le problème c’est que ce sont les banquiers eux-mêmes qui estiment qu’il est positif pour l’image d’un pays d’emprunter à l’international. Il est clair que si je vendais des tomates, je trouverai très bien qu’on en mange! Eux ils vendent de l’argent.

του Δημήτρη Χρυσικόπουλου *

Στο τέλος της δεκαετίας του ’80 γίναμε μάρτυρες της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης. Άσχετα με το εάν κάποιος συμφωνούσε ή όχι με τις αρχές διακυβέρνησης που εφαρμόζονταν στο πάλαι ποτέ ανατολικό μπλοκ, εκείνο που ένιωσε λίγα χρόνια μετά τη διάλυση της είναι η έλλειψη ισορροπίας που επικράτησε στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Η μονοκρατορία των Η.Π.Α ήταν πλέον σε θέση να παρεμβαίνει, πολλές φορές με τον πιο ωμό τρόπο,  με πολιτικές αλλά και στρατιωτικές επεμβάσεις σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου, αγαθών και εργασίας ολοκληρώθηκε σε λιγότερο από δύο δεκαετίες. Η νεοφιλελεύθερη οικονομία  καθιερώθηκε σε όλα τα κράτη του κόσμου. Ο υπερκαταναλωτισμός καθιερώθηκε έως η μεγαλύτερη αξία των κοινωνιών. Το κράτος δικαίου, οι μηχανισμοί αλληλεγγύης, οι αξίες της κοινωνίας των πολιτών δέχτηκαν τεράστιες εκπτώσεις και σε κάποιες περιπτώσεις καταργήθηκαν. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έγιναν οι απόλυτοι κυρίαρχοι του παιχνιδιού.

Σήμερα έχουμε φτάσει στο σημείο όπου οι μάσκες πλέον έχουν πέσει. Τα τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά λόμπι ελέγχουν πλήρως όχι μόνο τις οικονομικές αλλά και τις πολιτικές, στρατιωτικές, πνευματικές και ίσως ακόμα και θρησκευτικές ηγεσίες των χωρών. Πως αλλιώς μπορεί να δικαιολογήσει κανείς τη σιωπή τους απέναντι σε όλα αυτά που συμβαίνουν σήμερα; Έχουν φτάσει μάλιστα σε σημείο να ορίζουν πλέον ακόμα και πρωθυπουργούς ή υπουργούς κρατών πρώην υπάκουα και πετυχημένα στελέχη τους.

Στο ξημέρωμα του 2012 η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας απόλυτα ελεγχόμενος χώρος από τα τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά λόμπι. Η πρόσφατη διαφωνία ης Μεγάλης Βρετανίας στα σχέδια της Γερμανίας για επιβολή της γερμανικής οικονομικής κυριαρχίας στον ευρωπαϊκό χώρο, δεν ήταν αποτέλεσμα ελεύθερου πολιτικού λόγου αλλά δηλώσεις σε σχέση με τα συμφέροντα της ελίτ του London’s Citi.

Το κοινωνικό κράτος, η ευημερία, η αλληλεγγύη έχουν πλέον καταργηθεί. Όλα δείχνουν πλέον ότι τα επόμενα χρόνια η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας, η κατάργηση των δημοκρατικών θεσμών, ο αφανισμός του κοινωνικού κράτους, η έλλειψη ευκαιριών ανάπτυξης και ευημερίας, η εξαθλίωση των λαών, ο πολιτικός και πολιτιστικός μεσαίωνας είναι κάτι που δε θα εφαρμοστεί μόνο για τα «απείθαρχα» και «τεμπέλικα» κράτη όπως η Ελλάδα, αλλά για το σύνολο των κρατών της Ευρώπης γιατί όχι, όλου του πλανήτη.

Η Ευρώπη ήδη έχει μετατραπεί σε μία φυλακή για τους περισσότερους ευρωπαίους πολίτες. Οι συνθήκες διαβίωσης στη φυλακή αυτή γίνονται και θα εξακολουθήσουν να γίνονται κάθε μέρα χειρότερες.

Και ο γερμανικός εθνικισμός, αυτό το τέρας που ακόμα και σήμερα ζει και βασιλεύει, ανοίγει ξανά τα μάτια του, βάζοντας σε κίνδυνο όχι μόνο την Ευρώπη αλλά ολόκληρο τον κόσμο…

Στις 18 Νοεμβρίου 2011, η Ευρασιατική Ένωση έγινε πλέον πραγματικότητα. Η Ρωσία, το Καζακστάν και η Λευκορωσία έχοντας διανύσει μία πετυχημένη δεκαετία τελωνειακής ένωσης κατά την οποία είδαν τεράστια οφέλη για τις οικονομίες τους (με σχεδόν τριπλασιασμό των εμπορικών συναλλαγών αλλά και διπλασιασμό της βιομηχανικής τους παραγωγής) προχώρησαν στη δημιουργία ενός Ενιαίου Οικονομικού Χώρου (Common Economic Space) για τον οποίο έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι συμφωνίες, που θα επιτρέψουν εντός των ορίων του την ελεύθερη, αλλά κάτω από αυστηρούς νόμους και συμφωνίες, διακίνηση κεφαλαίων, αγαθών και εργατικού δυναμικού.

Η Ρωσία εάν και προσέγγισε με κάθε τρόπο την Ευρωπαϊκή Ένωση με στόχο τη δημιουργία μίας τεράστιας αγοράς (θυμηθείτε την πρόταση του Πούτιν προς τη Μέρκελ για τη δημιουργία ενιαίου χώρου από τη Λισαβόνα έως το Βλαδιβοστόκ), οδηγήθηκε τελικά σε αδιέξοδο των συζητήσεων κυρίως με υπαιτιότητα της Γερμανικής ηγεσίας, η οποία και προασπίζεται πεισματικά και με κάθε τρόπο τον ρόλο του «ηγεμονίσκου» του ευρωπαϊκού χώρου. Εξάλλου οι συνομιλίες ενός τέτοιου επιπέδου αποκτούν νόημα όταν γίνονται μεταξύ πολιτικών αρχηγών κρατών. Όταν οι πολιτικοί αρχηγοί στη Ευρώπη αντικαθίστανται από πειθήνιους τραπεζικούς ή παρατραπεζικούς υπαλλήλους, τότε η οποιαδήποτε συζήτηση μαζί τους δεν έχει κανένα νόημα και καμία προοπτική.

Το επόμενο μεγάλο βήμα λοιπόν έγινε και μάλιστα με ταχύτητες που θα θαύμαζαν ακόμα και οι ειδικές δυνάμεις! Σε λιγότερο από δύο μήνες, από όταν και ο Ρώσος πρόεδρος έκανε τη πρώτη δήλωση για τη δημιουργία της ένωσης (05.10.2011) υπογράφηκε η συμφωνία που έδωσε πνοή ζωής στην ευρασιατική ένωση και που τη θέτει σε πλήρη λειτουργία από το επόμενο έτος.

Η Ευρασιατική Ένωση αποτελεί σήμερα μία τεράστια αγορά 170 εκατομμυρίων καταναλωτών, με χώρες των οποίων το συνολικό ΑΕΠ ξεπερνά τα 4 τρις δολάρια και που ελέγχουν το 30% των παγκόσμιων ενεργειακών αποθεμάτων. Σύντομα θα ενταχθούν στον χώρο αυτό και άλλα κράτη (πρώην δημοκρατίες της Ε.Σ.Σ.Δ όπως το Τατζικιστάν, η Αρμενία, το Κυργιστάν αλλά ακόμα η Ουκρανία και η Μολδαβία που για την ώρα λειτουργούν στα πλαίσια της ένωσης έως παρατηρητές).

Επίσης η ένωση παραμένει ανοικτή για νέα κράτη-μέλη που θέλουν να προχωρήσουν σε τελωνειακή ένωση, δημιουργία ελεύθερων ζωνών εμπορίου ή ένταξη τους στον Ενιαίο Οικονομικό Χώρο. Είναι εντυπωσιακό ότι τον περασμένο μήνα κατατέθηκε αίτηση τελωνειακής ένωσης με την Ευρασιατική Ένωση από τον πρωθυπουργό της Νέας Ζηλανδίας!

Σύμφωνα με δηλώσεις του Ρώσου προέδρου Βλαδίμηρου Πούτιν, στην ένωση εφαρμόζονται οι καλύτερες αρχές και πρακτικές της Σοβιετικής Ένωσης, προασπίζονται οι αρχές της ισοτιμίας κα της αμοιβαιότητας μεταξύ των κρατών και σε καμία περίπτωση δεν επιδιώκεται εκ μέρους της Ρωσίας οποιαδήποτε δεσπόζουσα θέση. Εξ’ άλλου τα συμπεράσματα αποτυχίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ακόμα πολύ νωπά και οι συμμετέχοντες στην ευρασιατική ένωση, όπως έχουν διαμηνύσει, δεν έχουν τη παραμικρή διάθεση να πέσουν σε αντίστοιχα σφάλματα.

Το σημαντικότερο όμως στοιχείο του χώρου αυτού είναι ότι οι πολιτικές εξουσίες διατηρούν τον πρώτο λόγο. Οι πολιτικές σχεδιάζονται και εφαρμόζονται από εκείνους που εκλέγουν οι πολίτες. Το τραπεζικό λόμπι στις χώρες αυτές, αν και ισχυρό, δε μπορεί σε καμία περίπτωση να υποσκελίσει τη πολιτική εξουσία.

Στην Ελλάδα το Πατριωτικό Μέτωπο (με την ιδιότητα του διακυβερνητικού του χαρακτήρα έως πολιτικό κόμμα) έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες ένταξης του στις δομές της Ευρασιατικής Ένωσης και σύντομα αναμένεται και η επίσημη ανακοίνωση για τον χαρακτηρισμό του έως μέλος της ένωσης με την ιδιότητα του παρατηρητή (observer). Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθεί τις εργασίες όλων των επιτροπών και ομάδων εργασίας της ένωσης (χωρίς δικαίωμα ψήφου).

Για το Πατριωτικό Μέτωπο η ένταξη της χώρας μας στην Ευρασιατική Ένωση αποτελεί τη πλέον αξιόπιστη πρόταση όχι μόνο για την αντιμετώπιση της κρίσης αλλά και την αποφυγή των δεινών που πρόκειται να ζήσουμε τις επόμενες δεκαετίες σε καθεστώς υποτέλειας και εξαθλίωσης.

Τα βασικότερα πλεονεκτήματα συμμετοχής μας σε ένα τέτοιο σχήμα παρουσιάζονται παρακάτω:

Αναθέρμανση και αξιοποίηση των πολιτικών, οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας, όπως αυτά υποστηρίζονται από τη φυσική και ιστορική συμμαχία των δύο λαών.

Συμμετοχή της ελληνικής πολιτικής σκηνής σε ισότιμη βάση σε έναν τεράστιο οικονομικό και γεωπολιτικό σχηματισμό που δεν αποκλείεται να είναι και ο μεγαλύτερος του κόσμου μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί στα πλαίσια του χώρου σε μία μικρή αλλά κυρίαρχη και αξιοπρεπή χώρα, σε αντίθεση με τη παραμονή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή σε έναν χώρο που την έχει ήδη χαρακτηρίσει και αντιμετωπίζει έως αποικία.

Καθιέρωση του ελληνικού χώρου έως κομβικό σημείο μεταφοράς ενεργειακών πόρων και αγαθών όχι μόνο από τα ευρασιατικά αλλά και από τα υπόλοιπα ασιατικά κράτη, με άμεσα οφέλη για την ελληνική οικονομία.

Συμμετοχή της ελληνικής οικονομίας σε μία τεράστια αγορά, με θετική προοπτική. Μία αγορά στην οποία στόχος δεν είναι το γρήγορο κέρδος αλλά η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και η ασφάλεια των πολιτών της. Μία ένωση που όπως ήδη προαναφέρθηκε η πολιτική εξουσία είναι υπαρκτή και με μεγάλη ισχύ.

Συνεργασία σε θέματα ασφάλειας και προάσπιση του εθνικού μας χώρου. Αναβάθμιση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας μας.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να θυμηθούμε ποιά ήταν εκείνα που περίμενε κάθε έλληνας από τη συμμετοχή της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη ευρωζώνη, δηλαδή:

α) τη διάθεση των προϊόντων μας σε μία μεγάλη αγορά. Ύστερα από τριάντα χρόνια συμμετοχής μας στην Ε.Ε, καταστράφηκε η βιομηχανική και βιοτεχνική παραγωγή της χώρας (σε ποσοστό άνω του 80%) δεδομένου ότι στις βασικές αρχές της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας που εφαρμόζει και η Ευρώπη δε νοούνται μέτρα προστασίας της βιομηχανικής παραγωγής ακόμα και στις μικρές οικονομίες όπως είναι η Ελληνική. Η κοινή αγροτική πολιτική της Ε.Ε οδήγησε την αγροτική παραγωγή της χώρας σε μαρασμό (με μεγαλύτερο θύμα τη κτηνοτροφική παραγωγή). Εξάλλου ότι είμαστε μέλος της ένωσης δε μας έδωσε ποτέ κανένα πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας, του Μαρόκου ή της Αιγύπτου στη διάθεση αγροτικών προϊόντων. Το τουριστικό προϊόν της Ελλάδας αν και έχει αυξηθεί ποσοτικά τα τελευταία έτη, έχει απαξιωθεί πλήρως σε όρους κερδοφορίας. Και αυτό διότι η Γερμανία έχει προβεί σε τεράστιες επενδύσεις στη γείτονα μας υποστηρίζοντας σθεναρά το τουριστικό της προιόν. Δηλαδή η προσδοκία διάθεσης των προϊόντων μας σε μία μεγαλύτερη αγορά χάθηκε εξαφανίζοντας παράλληλα το μεγαλύτερο μέρος των αγαθών και υπηρεσιών που παρήγαγε η χώρα μας πριν την ένταξη της στην Ε.Ε.

β) την ασφάλεια των συνόρων μας, που εννοείται ότι είναι πλέον σύνορα της Ενωμένης Ευρώπης. Οι εξοπλιστικές δαπάνες όμως στα τελευταία τριάντα χρόνια όχι μόνο δε μειώθηκαν αλλά γνώρισαν αδιανόητη αύξηση για μία χώρα του μεγέθους μας. Το μόνο που συνέβη ήταν ότι η γαλλική και γερμανική πολεμική βιομηχανία απέκτησαν έναν πολύ καλό πελάτη, κλέβοντας ένα κομμάτι μίας πίτας που είχαν αποκλειστικά στα χέρια τους οι Η.Π.Α. Βεβαίως ούτε κουβέντα για διασφάλιση της εδαφικής μας κυριαρχίας.  Η προσδοκία της εξασφάλισης των συνόρων μας έμεινε στον κόσμο των ονείρων.

γ) τη συμμετοχή σε ένα σταθερό νομισματικό σύστημα που θα διασφάλιζε συνεχή χρηματοδότηση και χαμηλά επιτόκια δανεισμού όχι μόνο για το κράτος αλλά επίσης για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους έλληνες πολίτες. Αν θυμηθούμε τα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων ακόμα και της προηγούμενης δεκαετίας, διότι τώρα έτσι κι αλλιώς δεν υπάρχει καν χρηματοδότηση,  μπορούμε να κρίνουμε κατά πόσο το ευρώ ωφέλησε ή ήταν παγίδα για την ελληνική οικονομία.

Δηλαδή, η Ευρωπαϊκή Ένωση όχι μόνο δε δικαίωσε τις προσδοκίες των Ελλήνων  πολιτών (και όχι μόνο) αλλά με τις εφαρμοζόμενες πολιτικές της, όπως αυτές ελέγχονται από το γαλλογερμανικό άξονα, απαξίωσε πλήρως την ελληνική οικονομία και θέτει πλέον σε κίνδυνο την εθνική μας ασφάλεια, ακεραιότητα και οντότητα.

Η συμμετοχή της χώρας μας στην Ευρασιατική Ένωση, με τη δημιουργία ζωνών ελεύθερου εμπορίου αλλά και τη παραχώρηση δικαιώματος χρήσης ελληνικών υποδομών (λιμένες, υποδομές μεταφορών και ενέργειας), μας προσφέρει τη δυνατότητα αμυντικής θωράκισης της χώρας μας και της ουσιαστικής και αποτελεσματικής αντιμετώπισης των απειλών  που αντιμετωπίζουμε σήμερα.

Η απελευθέρωση της Ελλάδας βέβαια από τα δεσμά της Ευρωπαϊκής Ένωσης δε πρόκειται σε καμία περίπτωση να είναι μια απλή διαδικασία. Θα απαιτηθεί διαρκής αγώνας και δυστυχώς ίσως ακόμα και ανθρώπινες ζωές. Τα σχέδια εφαρμογής της νέας τάξης πραγμάτων βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σημείο. Και για ακόμα μια φορά οι έλληνες θα βρεθούν υποχρεωμένοι να δώσουν μαθήματα αγώνα για τη λευτεριά σε όλο τον κόσμο.

* Ο Δημήτρης Χρυσικόπουλος είναι σύμβουλος επιχειρήσεων σε θέματα σχεδιασμού και εφαρμογής διαχειριστικών συστημάτων καθώς επίσης και υπεύθυνος τομέα βιομηχανικής ανάπτυξης του Πατριωτικού Μετώπου.

Έκτακτη διατραπεζική σύνοδο σε επίπεδο προέδρων κεντρικών τραπεζών, συγκαλεί ο επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Βρετανίας, με επίκεντρο την παγκόσμια κρίση χρέους και την κλιμάκωση του «προβλήματος» των οικονομιών της Ευρωζώνης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας «The Mail On Sunday», η Σύνοδος αυτή θα είναι άτυπη. Θα συζητηθεί – τι άλλο; – η προϊούσα κατάρρευση της ευρωζώνης.

Ο οικοδεσπότης, Βρετανός τραπεζίτης Μέρβιν Κινγκ, θα φιλοξενήσει στο Λονδίνο τον Μάριο Ντράγκι, διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, και τον κ. Zhou Xiaochuan, επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας!

Το γεγονός ότι συγκαλείται τέτοια σύσκεψη σε μια τέτοια χρονική στιγμή δείχνει την κρισιμότητα της κατάστασης.

Σε όλο αυτό το σκηνικό η Ελλάδα δεν αποτελεί παρά ένα μικρό μέρος: Η πτώχευση της Καταλονίας (το 3,5% της ευρωζώνης είναι η καταλονική οικονομία ενώ η Ελλάδα είναι το 2%) το 1,9 τρις ιταλικού χρέους, το 1,5 τρις ευρώ του ισπανικού τραπεζικού χρέους, είναι απείρως δυσκολότερα προβλήματα…

Mάλλον το ερώτημα “εντός ή εκτός του ευρω” για την Ελλάδα έχει ξεπεραστεί από τα γεγονότα. Ίσως βιώνουμε το ρέκβιεμ όλης της ευρωζώνης…

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Her charm is legendary, but Christine Lagarde, head of the IMF, is far from a pushover. She talks about sexism, swimming and saving the European economy

Decca Aitkenhead
guardian.co.uk, Friday 25 May 2012 20.00 BST

When Christine Lagarde became the first female finance minister of a major global economy, it’s a measure of how much happier the world was back then that media interest focused chiefly on her talent for synchronised swimming. She was the foxy Frenchwoman who’d won medals in the national team in her teens, then worked her way up to chair an American law firm in Chicago, before being invited back to Paris in 2005 as trade minister and promoted two years later to the Treasury. Journalists had lots of fun picturing her upside down in a pool, wearing waterproof lipstick and a nose clip – and Lagarde played along with the joke, crediting the sport with teaching her a useful political skill: “To grit your teeth and smile.”

No one is writing about synchronised swimming any more. On the day we met last week, the papers were agog with economic Armageddon, as the new French president flew off to Berlin to face a German chancellor whose austerity creed appeared to be on a collision course with France’s new mission for growth. Athens was unravelling into chaos, unable to form a government and forced into fresh elections, plunging the markets into freefall as Europe’s leaders abandoned any pretence that a Greek exit from the euro might not be imminent. The future of the euro itself was, one headline declared, “a chronicle of a death foretold”. When François Hollande’s plane was struck by lightning, the heavens themselves seemed to be trying to tell us just how much trouble we are in.

Coming face to face with Lagarde, however, you could be forgiven for thinking you must have imagined the whole crisis. We meet at the Paris office of the International Monetary Fund (IMF), a concrete grey modernist building so unassuming as to lack even a sign advertising its existence. Inside, the decor is plain and functional, the atmosphere eerily hushed. An empty lift glides up to a floor of deserted offices, where I wait by myself for a while until a tall, strikingly self-possessed woman appears and greets me with the elegant serenity of a Parisian hostess receiving a dinner party guest. “Let us sit here,” she suggests, ushering me to a window seat beside a vase of flowers. “You can look at my orchids.”

The managing director of the IMF may look like one of those statuesque silvery models who appear in Weekend’s All Ages fashion pages, but she is one of the world’s most powerful women, in the eye of the world’s worst storm in living memory. In the years leading up to the 2008 crash, the IMF had been starting to look, if not quite redundant, then not massively important; most of the world’s economies appeared to be ticking along quite happily without it. But the crash changed everything, so I’m curious to know when she first thought of running for the job. Actually, she says, it wasn’t her idea, but George Osborne’s.

“We were travelling together and we were sort of thinking about the political scene, and he said you know [Dominique] Strauss-Kahn is bound to be a candidate for the French presidential elections. What’s going to happen with the IMF? Have you thought about it? That’s how it started. That’s when I started to play with the idea.”

But events moved faster than expected last May – “Yes, faster than we ever thought!” – when the incumbent, Strauss-Kahn, was accused of the attempted rape of a New York hotel maid and forced to resign. On top of the sex scandal there was a ding-dong over whether the post should go, as it always has, to another European – another French one, at that – when the global economy today bears no resemblance to the one for which the job was originally designed in 1945. A French candidate would have to be extraordinarily impressive – and Lagarde is certainly that, lauded by everyone from Alistair Darling to Timothy Geithner, who praised her “lightning-quick wit, genuine warmth and ability to bridge divides”. But, 67 years after its creation, I’m not sure everyone even really understands exactly what the head of the IMF is meant to do, so I ask Lagarde to explain in words an 11-year-old would understand.

“Well, I look under the skin of countries’ economies and I help them make better decisions and be stronger, to prosper and create employment.” You could think of the IMF as a global payday loan company for countries who have got into trouble and can’t meet their financial commitments – the difference being that instead of charging sky-high interest rates, it demands radical economic reforms. And if they say they don’t like the sound of that? “If I’m confident that the sound of it is accurate, I say, well, I’m terribly sorry but this is the sound we are making.”

Note: The sound of the IMF crunching its pound of human flesh

Voters in Greece and France have decided they don’t like the sound of it at all and so, as the crisis accelerates, Lagarde’s job is looking increasingly indivisible from a mission to save the euro. Some critics have suggested that the appointment of a Europhile former French finance minister was akin to putting a drunk behind the bar; a former IMF chief economist has warned she is essentially in denial about the fundamental flaws of the euro and likely to “throw loans” at its problems, while Ed Balls has argued, “The IMF’s job is to support individual countries with solvency crises, not to support a whole monetary union which cannot agree the necessary steps to maintain itself.” So I ask if she would be trying just as hard to save the single currency if she were, say, Mexican.

“Yeah yeah yeah yeah yeah. There is an emotional side of me that is pro-European,” she acknowledges. “But I try to not be French, not be European, when I do my job. And I know that resolving the Euro area crisis matters also to the Mexican, the Australian, the Brazilian.”

She has travelled the world asking countries to contribute to a firewall fund, but several have asked – not unreasonably – why they should have to pay for Europe’s mistakes, when Europe is still richer than most of the world. Does the eurozone crisis matter more to their own interests than they realise? “Oh, I think they realise it,” Lagarde says quickly, sounding deadly serious. “There has not been a capital I have visited in the last 10 months where the first question has not been: what is the situation in Europe? Are the Europeans sorting it out?”

Nevertheless, while this might come as a surprise to Greeks suffering under extreme austerity, some say Lagarde’s approach to the eurozone is less draconian than the IMF’s traditional policy towards developing world economies. Is it easier to impose harsh demands upon small economies, but much harder to tell difficult truths to the big ones – particularly fellow Europeans? “No,” she says firmly. “No, it’s not harder. No. Because it’s the mission of the fund, and it’s my job to say the truth, whoever it is across the table. And I tell you something: it’s sometimes harder to tell the government of low-income countries, where people live on $3,000, $4,000 or $5,000 per capita per year, to actually strengthen the budget and reduce the deficit. Because I know what it means in terms of welfare programmes and support for the poor. It has much bigger ramifications.”

So when she studies the Greek balance sheet and demands measures she knows may mean women won’t have access to a midwife when they give birth, and patients won’t get life-saving drugs, and the elderly will die alone for lack of care – does she block all of that out and just look at the sums?

“No, I think more of the little kids from a school in a little village in Niger who get teaching two hours a day, sharing one chair for three of them, and who are very keen to get an education. I have them in my mind all the time. Because I think they need even more help than the people in Athens.” She breaks off for a pointedly meaningful pause, before leaning forward.

“Do you know what? As far as Athens is concerned, I also think about all those people who are trying to escape tax all the time. All these people in Greece who are trying to escape tax.”

Even more than she thinks about all those now struggling to survive without jobs or public services? “I think of them equally. And I think they should also help themselves collectively.” How? “By all paying their tax. Yeah.”

It sounds as if she’s essentially saying to the Greeks and others in Europe, you’ve had a nice time and now it’s payback time.

“That’s right.” She nods calmly. “Yeah.”

And what about their children, who can’t conceivably be held responsible? “Well, hey, parents are responsible, right? So parents have to pay their tax.”

Lagarde is a beguiling mixture of steel and silk, for she can switch seamlessly from this sort of hardball talk to nimble diplomacy. Asked if she expects to be the last European to run the IMF, she replies, “Well, I hope I’m not the last woman.” But the last European? “I don’t know.” She smiles, adding playfully, “I might last for a long time.”

I begin a question about British Eurosceptics – “Lots of people where I come from – ” but she can see what’s coming and interjects warmly, “A beautiful island.” When I ask if she enjoyed dealing with Gordon Brown, she offers, “Erm… I don’t think he was ever finance minister when I was.” That’s a rather graceful way of avoiding the question, I say, smiling. Lagarde affects a blank expression of innocence, and starts to laugh.

Everybody talks about Lagarde’s phenomenal charm and it doesn’t take long in her company to see why. She goes, “Pouff!” when I say so, batting the compliment away with a flick of the wrist, but she is neither an economist, nor even really a politician – she spent just six years of her career as a minister in France – so I wonder if charm is actually the key qualification for the job.

“Well, I think when you drill down and ask what it takes to be managing director of the IMF, then the ability to listen, the ability to understand the perspective of your entire membership, the respect and tolerance for the political diversity, the cultural diversity, I think that’s very important actually. I mean, it’s often underestimated because many people will say you need to be a very strong economist. Well, maybe so. But I wouldn’t qualify for the job. I’m not the top-notch economist; I can understand what people talk about, I have enough common sense for that, and I’ve studied a bit of economics, but I’m not a super-duper economist. But, yes, that appreciation for the interests pursued by the other side at a negotiation table, a sense of the collective interest and how that can transcend the vested individual interests of the members, that matters.”

She doesn’t claim these as feminine virtues, but acknowledges, “I’ve criticised enough women who are fighting so hard to look like a man that it destroys half of their own sanity and humanity.” How often does she feel judged as a woman at the IMF? “Oh, quite often. That wouldn’t surprise you! Come on.” When she had the temerity last autumn to point out the obvious truth that Europe’s banks were under-capitalised, “that’s an occasion where I think some observations were related to me being a woman.” She drops her voice to mimic the catty whispers: “‘She doesn’t know what she’s talking about, silly woman, she must have been poorly advised.’”

So what does she do about it? “I think you can choose one of two options. Either you become bitter, and you complain constantly about it, and argue that people will criticise you or undermine you because you are a woman. Or you decide to take advantage of it. Not overplaying the feminine side of things; not being on the seducing side, not playing the attractive woman in high heels – I’ve never done that and I think my mother would be horrified if I did, and I don’t want that to happen because I loved her very much. But…” She falls silent. But what? “Men will not insult you or will not easily say no when you tell them you need more money to secure the institution and make sure it can do its work.” Does she mean it’s easier for her to ask for money as a woman? “Yes,” she flashes back. “Yes. Yes. Absolutely.” Because masculinity responds to a woman saying I need more money? “Yes,” she agrees, smiling. “People have said that to me. ‘How can I say no to you?’”

For all Lagarde’s charm, it’s hard not to feel a sense of Alice In Wonderland bewilderment about the IMF’s work. The Americans are recovering with a stimulus programme more familiar to Europe than Washington, while a Frenchwoman is trying to save the eurozone with austerity measures that would please the Tea Party. The whole point of the European project was to prevent the sort of conflict that once engulfed the continent, and yet the IMF’s life support strategy has seen neo-Nazis elected in Athens, and now risks destabilising the marriage between Germany and France on which the European dream depends. When democratic elections produce politicians unwilling to play by the IMF’s rules, they have been replaced by unelected technocrats – Mario Monti in Italy, Lucas Papademos in Greece – gifting Eurosceptics evidence for their charge that the EU is fundamentally anti-democratic.

Were voters in Greece and France basically wrong to elect anti-austerity politicians? “You are never wrong when you have voted because you’ve acted in accordance with your conscience and your beliefs, and you’ve exercised your democratic right, which is, you know, perfectly legitimate in our democracies.”

But Germans elected Hitler in 1933, and we don’t think they were right, do we?

“Well, somebody once said if people are not happy with their government, you change the people.” She laughs, deftly sidestepping the question. “What’s really interesting,” she says more seriously, “is that wherever you see a change of government, for instance in Spain, do you see major changes from the economic and financial policies that were conducted by their predecessors? No.” She suspects we will see a similar pattern now in France. “I’m very much a believer that it’s action that matters much more so than, you know, the flurry of political promises and statements and slogans that are used during political campaigns. So let’s see.”
Christine Lagarde in her youth Christine Lagarde in her youth: ‘I’ve criticised enough women who are fighting so hard to look like a man that it destroys half of their own sanity and humanity.’ Photograph: Holten-Arms School

Is she saying there’s no need to panic about a rift between Paris and Berlin? “I should think so,” she agrees quietly, with a knowing smile. “I think it’s largely overstated.”

Lagarde’s unflappable calm seems to come quite naturally. She was born in Paris in 1956, the eldest daughter of a university lecturer and a teacher; her father suffered from motor neurone disease and died when she was just 17. After failing twice to get into the prestigious Ecole Nationale d’Administration, the elite incubator for French civil servants, she joined the American law firm Baker & McKenzie and rose to become its first female chairman. In her early 30s she had two sons with her first husband, but after that the details get a little hazy; she married again while in Chicago, to a British businessman, but now lives with a Corsican she first met in her 20s at law school. In the French tradition, that’s about as much as we know of her private life, apart from the fact that she is teetotal, vegetarian and a fanatical swimmer who will stay only in hotels that have pools. “She radiates,” an acquaintance once said of her. “I think that’s because she swims so much.”

She certainly radiates assurance, but of course part of being reassuring means not saying anything very bold. I ask how she squares austerity with growth, but she thinks the furious debate between the two is generating more heat than light.

“What we say is it cannot be either or; it’s not either austerity or growth, that’s just a false debate. Nobody could argue against growth. And no one could argue against having to repay your debts. The question and the difficulty is how do you reconcile the two, and in which order do you take them? I would argue that you do it on a country by country case; it’s not going to be a one size fits all.”

In the UK’s case, Lagarde thinks we are broadly on the right lines; public spending cuts, quantitative easing and low interest rates all meet with her approval. I tell her it doesn’t feel that way to a lot of people here, and ask for an exit narrative – the story of how we’ll get out of this mess – that could cheer people up.

“There will be an exit,” she says firmly. “No question about it.” Yes, but what is it? “Well, we’re going to invent it. To give you a couple of positive messages, firstly, protectionism is not reappearing. The second reason for optimism is, there’s a lovely sentence by Robert Musil, which says, ‘Man is capable of anything – including the best.’ And when you see how a situation can be turned around by one individual – get Mr Berlusconi out, you bring Mr Monti in, he’s dedicated, he couldn’t care less about his political future because he’s not interested. And he does the job. And he changes the perception, and restores confidence. That’s also a sign of hope.”

That may be true, but it’s not an exit strategy narrative. “Ah,” she says briskly, laughing. “You’ll have to come back for that.” Could she at least say where we are on the curve; is this as bad as things can be, or will they get worse? “I’m not in the business of reading tea leaves. I don’t have a crystal ball. Some of the major issues are being resolved – but it’s not over now. Let’s face it, it’s not over yet.”

And for Greece – is the euro over? Lagarde won’t say. I ask if I’ll be packing euros if I go on holiday to Greece next year and she just smiles. “A holiday in Greece, it’s a good investment for the country!”

She will put her name to just one firm prediction: she’s going to be at the synchronised swimming at the Olympics this summer. “Osborne promised me that I would be invited, so, yes, I will try to do that. I’m desperate to.”

I try once more. When history books are written about the financial crisis, they will say it began in 2008. What date will they give for its end? “Hmm, after the hyphen? After 2008? Two thousand,” she says firmly. How odd, I think – her English is perfect, but she must have misunderstood the question. I ask again, but she is laughing. There was no misunderstanding.

“Well, I’m sure about the first two digits: 20. But I’m not sure about the last two digits.”

Τα κύρια σημεία στην Ελληνική:

- Ηρθε η ώρα οι Ελληνες να πληρώσουν, λέει η διευθύντρια του ΔΝΤ σε βρετανική εφημερίδα
- “Οι έλληνες γονείς θα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για τα παιδιά τους και να πληρώνουν τους φόρους”
-

“Υπάρχουν άνθρωποι που στερούνται δημόσιες υπηρεσίες εξαιτίας των φοροφυγάδων”
- Ξεκαθαρίζει οτι η Ελλάδα δεν θα έχει καλύτερη μεταχείριση απο χώρα του αναπτυσσόμενου κόσμου

“Οι γονείς των παιδιών στην Ελλάδα να αναλάβουν την ευθύνη και να πληρώνουν τους φόρους τους” .

Σχολιάζοντας τη φοροδιαφυγή στη χώρα μας, σημείωσε “σκέφτομαι εκείνους που στερούνται τις δημόσιες υπηρεσίες εξαιτίας όλων αυτών που φοροδιαφεύγουν”.

Σε ερώτηση αν ανησυχεί για όλους εκείνους τους ασθενείς στην Ελλάδα που δεν έχουν πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, απαντά: “πιο πολύ σκέφτομαι τα παιδιά σε σχολεία της Νιγηρίας που μοιράζονται μία καρέκλα ανά τρεις μαθητές επειδή θέλουν πραγματικά να μορφωθούν. Τα έχω στο μυαλό μου όλη την ώρα γιατί πιστεύω ότι χρειάζονται περισσότερη βοήθεια από τους ανθρώπους στην Αθήνα”.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ συμπλήρωσε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να έχει καλύτερη μεταχείριση από ό,τι μια φτωχή χώρα στον αναπτυσσόμενο κόσμο. 

”Η δουλειά μου είναι να λέω την αλήθεια. Και είναι πιο δύσκολο να ζητάω από την κυβέρνηση μιας χώρας που οι κάτοικοι της ζουν με 3, 4, ή 5 χιλιάδες δολάρια το χρόνο να αυξήσει τα μέτρα λιτότητας και να μειώσει χρέη και ελλείμματα, από το να ζητάω τα ίδια, αυτονόητα πράγματα από την κυβέρνηση μιας πλούσιας χώρας”.

ΣΣ: Ενθουσιασμένοι  Ελληνες συρρέουν από ενωρίς στη σελίδα της Κριστίν στο Facebook  για να την ευχαριστήσουν θερμά… για την αντικειμενικότητα, την ανθρωπιά και τον επαγγελματισμό της. Α ναι, και το αφορολόγητο υψηλότατο εισόδημά της.

Συγχαρητήρια για την εκλογή του Τόμισλαβ Νίκολιτς από τον Πρόεδρο του Πατριωτικού Μετώπου, Σταύρο Βιτάλη.

Συγχαρητήρια επιστολή για την εκλογή του στο αξίωμα του Προέδρου της Σερβίας απέστειλε στον παλιό του φίλο, Τόμισλαβ Νίκολιτς, ο Πρόεδρος του Πατριωτικού Μετώπου, Σταύρος Βιτάλης.

Στη συγχαρητήρια επιστολή του, προς το νέο Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Σερβίας, ο κ. Βιτάλης αναφέρει:

Αγαπητέ Τόμισλαβ.

Συγχαρητήρια για την εκλογή σου.

Μετά από χρόνια επίμονους αγώνες, οι Πατριώτες της Σερβίας, άρχισαν και πάλι να ανακτούν την χαμένη τους αξιοπρέπεια, από την ενδοτική πολιτική, που δυστυχώς ακολουθήθηκε από τις πολιτικές της ηγεσίες, μετά τους εγκληματικούς ΝΑΤΟικούς βομβαρδισμούς της χώρας.

Σου εύχομαι δύναμη, για να αποκαταστήσεις κυρίως, αυτήν την χαμένη αξιοπρέπεια του Σέρβικου Λαού και φυσικά, να επανασχεδιάσουμε την προσέγγιση των Λαών μας, Ελληνικού και Σερβικού, που για χρόνια ολόκληρα συζητούσαμε, με τους κοινούς μας φίλους, πρώην Προέδρους της Σερβικής Δημοκρατίας, Μίρκο Σάροβιτς και Νίκολα Πόπλασεν.

Η ώρα να ξαναστηθούν οι ιστορικές φιλίες των Λαών μας, αλλά και της επιστροφής στις φυσικές συμμαχίες των χωρών μας, αργά αλλά σταθερά, πλησιάζει αγαπητέ Τόμισλαβ.

Θα ήταν μεγάλη χαρά μου, να τα ξαναπούμε από κοντά, για να σε ενημερώσω για την πορεία του Πατριωτικού-Δημοκρατικού κινήματος στην Ελλάδα και να ξαναδώ τα χώματα στα οποία «κοιμούνται», οι Έλληνες που πολέμησαν δίπλα στον αδελφό Σέρβικο Λαό.

Με σεβασμό και αδελφοσύνη

Σταύρος Βιτάλης

Πρόεδρος του Πατριωτικού Μετώπου.

Πατριωτικό Μέτωπο
Μέλος της Ευρασιατικής Ένωσης
Κεντρικά Γραφεία Αθηνών: Νίκης 33,
10557, Σύνταγμα, Αθήνα
Τηλ. 2103311642, Φαξ: 2103311652
Τηλ. Προέδρου: 6980292626
http://www.pamet.gr  pametopo@gmail.com
Γραφεία Βόρειας Ελλάδας: Δελφών, 232,
54655, Θεσσαλονίκη
Τηλ. 2310421940
Γραφεία Πελοποννήσου: Κλεομένους Οικονόμου 4-6,
Πλατεία Αγίας Λαύρας, Αίγιο
Τηλ. 2691026221
Ανταλλακτήριο Αγροτικών και Ελληνικών προϊόντων “«Αλληλέγγυον»”
Αγίας Σοφίας 50, Κολωνός, Αθήνα
www.allilegion.gr allilegion@gmail.com
Τηλ. 2105141443
Τηλέφωνα Διαχειριστών: 6975646728, 6932647605